De tolk van Java- Alfred Birney

IMG_0465Een boek met een zwaar thema: De tolk van Java over een stukje geschiedenis wat we lang verborgen hielden. ‘ Politionele acties’, leerde ik op school. Ik had geen benul wat ik me daarbij voor moest stellen. Ook mijn vader heeft er gevochten. Ik heb altijd het gevoel gehad dat dat een nare tijd waarover niet gesproken mocht worden.

 

Het is een verhaal dat verteld moet worden. Ook Mark Rutte gaf het boek als verplichte kost mee aan zijn ministerraad tijdens het zomerreces van 2017.

Dit boekverslag ( geschreven door de redactie van scholieren.com) geeft het boek goed weer. Ik onderschrijf de inhoud en de conclusies van de schrijver. 

Birney beschrijft de oorlog in ‘Indie’ vanuit zijn vader, de Indo, die  ervoor koos om voor Nederland, de koningin (!)te gaan vechten. De wreedheden die de vader van Alfred heeft meegemaakt en uitgevoerd, werken door in de jeugd van de schrijver. Birney is in de memoires van zijn vader gedoken en die zijn samen met zijn herinneringen basis van het boek. Ik heb bewondering voor Birney dat hij dat alles gelezen heeft. Ik weet niet of ik het had opgebracht de wreedheden te lezen en dat te willen weten. Het boek heeft lovende recensies en twee prijzen gewonnen. Zelf heb ik het boek getipt voor een van mijn leesclubjes.

Inmiddels heb ik het boek uit en ik heb even gewacht om erover te schrijven. Het boek heeft me geraakt, diep geraakt.  Misschien te diep geraakt. Het boek heb ik meerdere malen weggelegd. Weggelegd, omdat ik beroerd werd van het geweld. Verbijsterend wat mensen elkaar aandoen in oorlog, maar ook in het gezin.  Zowel de vader als de schrijver kennen een jeugd vol geweld en wreedheid. De voorkant met de dolk en het rood legt accent op het geweld, meer dan op het vredige woord ‘tolk’. Het boek laat heel duidelijk zien wat oorlog met mensen doet en hoe lang dat nawerkt.

Birney schrijft mooi, maar de mooie zinnen sneeuwen onder in het vele gedetailleerd beschreven geweld. Wat mij betreft had er meer mogen samengevat en  meer worden geschrapt.  In het eerste deel worden zijn ouders heel beeldend neergezet. Dat geldt ook voor de andere personen in het boek. Ze worden raak beschreven. Ook het stuk dat Arjan Peters voorleest  over de dood van tante Lieke benadrukt de krachtige stijl van Birney. ( bij 32.00 in het fragment). Voorbeeld van de beeldende, krachtige stijl van Birney : “Op 14 april 1950 landde ik voor het eerst op vaderlandse bodem. Op de kade van de IJ-haven stond een militair orkest opgesteld. Dat speelde allerlei populaire liederen ter verwelkoming van de thuisvarende militairen. Voor mij was alles totaal nieuw en vreemd. Ik viel van de ene verbazing in de andere. Nadat mijn schip de Groote Beer was afgemeerd, verlieten wij mariniers het transportschip en daalden wij de lange loopplank af naar een aangrenzend groot pakhuis. Wij moesten langs dranghekken lopen. Tussen de jubelende menigte stonden talloze communistische jongeren, die ons uitscholden voor moordenaars, massaverkrachters en nog meer van dat fraais.”

Het is een noodzakelijk boek. Het verhaal vraagt een podium. Je moet wel een sterke maag en doorzettingvermogen hebben.  Wellicht moet je wat meer afstand kunnen nemen. Met de kennis die ik nu heb, weet ik niet of ik het boek weer zou tippen. Ik ben benieuwd hoe anderen dit boek  beoordelen

Links

Birney in EenVandaag

Interview Birney NRC

Wreed verhaal in wonderschone zinnen

Recensie Volkskrant

Recensie Hebban

Recensie Literair NL

Juryrapport Libris

Juryrapport Henriette R. Holstprijs

Nooit meer slapen

Tien geboden met ALfred Birney

Van Dis over De tolk van Java

 

 

Advertenties

Over staartje

vrouw- positief ingesteld- op zoek naar humor- geloof in oplossingen: in JA EN en niet in JA MAAR - docent Nederlands- fan van lezen, sauna, studeren, luieren,de zon, lekker eten, samen dingen doen, cultuur en natuur- drie heel leuke kinderen en een geweldige kleinzoon(2013). Vanaf februari 2014 verschijnt er regelmatig een logje met wetenswaardigheden over Schiedam. Niet dat ik daar woon, maar mijn kleinzoon wel.
Dit bericht werd geplaatst in Boeken 2017-2018, Leesclub2, Liesbeth leest, liesbeth waardeert, Literatuur en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op De tolk van Java- Alfred Birney

  1. Ria B zegt:

    Ik heb het boek inmiddels meerdere keren opzij gelegd….en ik ga het wel uitlezen … alleen nu nog even niet

    Liked by 1 persoon

  2. Ik weet het niet…dwz…in ga het niet lezen…wie wordt er wijzer van of wie steun ik ermee wanneer ik gedeprimeerd word van dit stuk geschiedenis ? Laf ? Ja, dat zal wel, maar wie dien ik ermee ? Ik verstop me echt niet voor nare gebeurtenissen, wil echt wel weten wat er in de wereld gebeur(de)t, maar hoe gedetailleerd/beeldend moet dat zijn ? Als ik bijvoorbeeld het boek “haar naam was Sarah” lees en ik ga ook nog naar de toneelvoorstelling, dan denk ik een redelijk goed beeld te hebben van wat er in die tijd o.a. gebeurde, maar ik hoef niet perse de overblijfselen van dat jongetje te zien om de gruwelen te kunnen bevatten

    Liked by 1 persoon

  3. Villasappho zegt:

    Ik weet niets van die tijd af boek gaat direct op de lijst bedankt!

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s