De aftakeling van de mens

Ik las / luisterde Omstandigheden van Koos van Zomeren en Client E. Busken van Jeroen Brouwers.

Wel bijzonder om twee boeken te ‘lezen’ met het zelfde onderwerp: de ouderdom, de aftakeling. Client E. Busken beschrijft ook nog eens de belevenissen van de oude gevallen vergeetachtige mopperaar op één dag. Net zoals in het boek dat ik hiervoor las: Uit het leven van een hond. Of ik enthousiast ben? Ben verdwenen in het boek? Min of meer.

Koos van Zomeren heeft een prachtige roman geschreven over een boekhandelaar die zijn leven overziet. Van Zomeren doet dit in een heerlijk leesbare stijl, met ironie en herkenbare beschrijvingen. In de boekhandelaar is Van Zomeren zelf te herkennen. Zijn twee kinderen, de liefde voor boeken en kaarten, zijn honden en wandelingen staan centraal. Op een creatieve manier vertelt hij zijn verhaal. Hij vertelt nuchter, met cynisme, humor en relativering over de ongemakken van het ouder worden: zijn ongecontroleerde winden, ongemakken aan achillespees , zijn plasproblemen en niet op het juiste woord kunnen komen. Dat laatste vindt hij het ergst en beangstigt hem.

Mooie taal uit het boek: ‘De televisie, het apparaat dat ons door de avond helpt.’ ‘De vraag is alleen waarom goede herinneringen zulke kasplantjes zijn, terwijl de slechte woekeren als onkruid.’

Het boek wordt wel grimmig genoemd, geen leuk hoofdpersoon, meer liefde voor zijn honden dan voor de mens. Ik vind dat wel meevallen. Walraven kijkt terug op zijn leven: de obsessies, de zorg, de liefde. Vergeleken met het boek van Brouwers is het een meer dan positief, eerlijk verhaal. Een verhaal over het leven. Ik heb het met plezier gelezen. Aanrader.

Trouw; Tzum; NCRV – Mieke; NRC; De Gelderlander

Een taalvirtuous is Brouwers zeker. Zijn taal wordt bejubeld in alle recensies en beschouwingen. Daar sluit ik me graag bij aan. Vanaf de eerste zinnen word je meegesleept in de benauwende wereld van de hoofdpersoon E. Busken. Je zit gevangen in zijn gedachtes. Je wilt niet anders dan regelen dat je niet terecht komt in een soort van Huize Madeleine waar Busken terecht is gekomen door een val in dronkenschap. Hij zit vastgesnoerd in een rolstoel. Hij wil daar niet zijn en uit woede daarover door te zwijgen en zch voor te doen als een doofstomme. We zien een meer dan verongelijkt persoon die het boek vult met bozig gemopper over alles wat zijn dag passeert: de verzorging, de genderneutrale kleding van het personeel, de kamer, de sigaretten, de medebewoners, de onbekwame artsen en de domme regels van het tehuis.

Als er iemand in taal iets neer kan zetten is het Brouwers wel. Zijn zinnen, beschrijvingen zijn raak: de verwardheid, de dementie, het verlies van decorum. Brouwers zet het onnavolgbaar neer. Daar blijft het voor mij bij. Ik lees boeken om meegesleept te worden, inzichten te krijgen, na te denken. Dat zie ik niet in dit boek. Het is een en al ellende. Het stoort me hoe de verzorging wordt neergezet. Tijdens mijn wandelingen, luisterde ik ook regelmatig niet, omdat ik er mistroostig van werd. Geen boek voor mij dus puur op de inktzwarte, depressieve inhoud. **/*****

Onnavolgbare taal: Blz. 46: ‘…nu wil het gerucht dat ik dement zou zijn, Stel je voor. In de wereld gebracht door Carola, ze zei het, waar ik bij zat tegen iemand van buiten de instelling, een ongezond opgezwollen mansverschijning die het in een boekje opschreef. Dementia en nog iets in het Latijn, welk nog iets ik niet begreep, al ben ik geschoold latinist’.

De omslag intrigeerde me. Het laat een onwerkelijke wereld zien. Ik kon er weinig over vinden. Het is een afbeelding toegeschreven aan Jheronimus Bosch; een omslag van Roald Triebels. De gruwelijke, onwerkelijke wereld van Bosch past uitstekend bij de inhoud.

Voor de liefhebber: achtergronden: Samenvatting; Trouw; Lezersrecensies; Leesclub van alles; Portret van Jeroen Brouwers;

Ik heb het wel even gehad met de ‘aftakeling’. Iemand een tip voor een lekker boek met een historische twist?

Over staartje

vrouw- positief ingesteld- op zoek naar humor- geloof in oplossingen: in JA EN en niet in JA MAAR , met pensioen, fan van lezen, sauna, studeren, luieren,de zon, lekker eten, samen dingen doen, cultuur en natuur, musea- drie leuke kinderen en twee geweldige kleinzonen(2013 en 2015)
Dit bericht werd geplaatst in Boeken, Liesbeth leest, Literatuur. Bookmark de permalink .

11 reacties op De aftakeling van de mens

  1. Herman zegt:

    Dank voor de tip over Koos van Zomeren. Ik kende dat boek niet. Mijn eega is helemaal enthousiast over Jeroen Brouwers. Ik denk dat ik het ook nog wel op mijn stapel ga leggen.
    Een boek met een historische twist? Misschien “Willem die Madoc maakte” van Nico Dros. Ligt bij ons ook op de stapel. Kreeg veel positieve kritieken.
    Succes met het vinden van heul veul mooie boeken.

    Like

  2. Ferrara zegt:

    De laatste jaren van mijn werkzame leven veel met de aftakelende mens van doen gehad. Ik zou dat boek wel willen lezen. Reserveren dus.
    Tip:
    Vaslav-Arthur Japin
    Petite-Edward Carey (met soms wat taaie stukken, maar dat kan persoonlijk zijn)
    Vrij Man-Nelleke Noordervliet

    Geliked door 1 persoon

  3. Neeltje zegt:

    Wie weet zal mijn weblog gaandeweg ook een verslag over de aftakeling en het verval worden. Ik hoop er met humor naar te kunnen blijven kijken.

    Geliked door 1 persoon

  4. Karel zegt:

    ja aftakeling ligt voor ons allen op de loer bij het ouder worden
    ik herken dat van niet op een woord kunnen komen , verder heb ik nog niet echt te klagen , gelukkig 🙂
    mooi gelukt die pluizenbol hé , de grootste boosdoener had de wind kunnen wezen , maar net als bij alle bloemenpracht had ik soms een luwte 🙂

    rustige avond groet

    Geliked door 1 persoon

  5. rietepietz zegt:

    Lezen wil nog steeds niet écht lukken maar het zou waarschijnlijk qua onderwerp wel iets voor me zijn.

    Geliked door 1 persoon

  6. hanscke zegt:

    Ik heb het boek Client E. Busken voor de helft gelezen. Ik vond het taai en saai. Toch zal ik het weer een keer moeten oppakken voor de leesclub. Dat was mede een redne om het even weg te leggen. Opgelucht dacht ik, later meer

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s