Achter de teerstoof – Schiedam 6

Over armoe, Piet Paaltjes en meer
imageAls ik op mijn oppasvrijdagen met Okko binnendoor het centrum in wandel, lopen we door wijken met sociale woningbouw uit de zestiger jaren en straten met intrigerende namen als Achter de teerstoof en Verbrande erven. Dit  moet wel (een stukje) van de Brandersbuurt zijn waarvan de huizen in de zestiger jaren zijn gesloopt.
imageIn de Brandersbuurt woonde de arbeidsbevolking zoals de zakkendragers en de brandersknechten. De huizen waren klein en de hygiene was ver te zoeken.  Die ellende kwam nog op de zwarte roet die de stad bedekte en waar Schiedam eind negentiende eeuw de naam  Zwart Nazareth aan overhield. De roetlaag werd veroorzaakt door de kolengestookte kachelsin de distilleerderijen en de glasfabrieken.

François HaverSchmidt / Piet Paaltjes

François HaverSchmidt / Piet Paaltjes

In 1864 werd Francois HaverSmith predikant in Schiedam. hij werd geraakt door de armoede en uitzichtloosheid. Als Piet Paaltjes schreef hij het gedicht Het Zwart Schiedam

….
Een kijkjen in Uw Oud Schiedam.
Och, wil het niet gansch vergeten!
Gij hebt er toch zeker ook menig uur
Van echt geluk gesleten.

Een onafboenbre roetkorst kleeft
(Dat ’s waar) er aan iederen gevel,
En over havens en straten hangt
Er een eeuwige steenkolennevel.
….
Hier mengt de gist haar zoetigen walm
Met zure spoelingdampen,
Wijl mestossenstal en beschadigde gerst
Om den prijs van Uw reukorgaan kampen.

De Amazing Stroopwafels blikken in hun Zwart Nazareth terug naar Paaltjes en het Schiedam van toen.

 

Over staartje

vrouw- positief ingesteld- op zoek naar humor- geloof in oplossingen: in JA EN en niet in JA MAAR - docent Nederlands- fan van lezen, sauna, studeren, luieren,de zon, lekker eten, samen dingen doen, cultuur en natuur- drie heel leuke kinderen en een geweldige kleinzoon(2013). Vanaf februari 2014 verschijnt er regelmatig een logje met wetenswaardigheden over Schiedam. Niet dat ik daar woon, maar mijn kleinzoon wel.
Dit bericht werd geplaatst in geschiedenis, Oppassen, Schiedam en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

10 reacties op Achter de teerstoof – Schiedam 6

  1. Rob Alberts zegt:

    Ooit was ik een liefhebber van en oud borreltje.
    Minder en minder zit ik met een klein glaasje.

    De geschiedenis en verhalen vind ik nog steeds prachtig.
    Toch is het goed dat we nu iets beter wonen en werken.

    Vriendelijke groet,

    Like

  2. Ria B zegt:

    Ik denk dat je het in veel steden en dorpen terugvind, de verwijzingen.
    Dichtbij huis….jouw roots..
    Het bramenvlak, hazenvlak, moerberg en ga zo maar door.
    Het oude IJmuiden , inmiddels voor de tweede keer herbouwd, kent die straatnamen ook.
    Hoop armoe was er in die tijd, toen was er de kerk , nu de voedselbank ….

    Maar dat terzijde…ik hou van die oude beelden en verhalen !!

    Liked by 1 persoon

    • staartje zegt:

      Ja, dat klopt Ria! In IJmuiden vond ik dat ook leuk om dat uit te vlooien. Bij het verhaal van die armoe, moest ik ook meteen aan de huizen in de buurt van de Kanaalstraat denken (de tachtig of zo) en aan IJmuiden-oost. In veel steden is dat zo. Ook wat renovatie en sloop betreft. Dat slopen begon zo rond 1975. In Oud-IJmuiden heb ik nog met een spandoek gezeten; “Oud-IJmuiden is zo oud door achterstallig onderhoud”. Dit viel samen met mijn idee dat Schiedam 35 jaar geleden (toen kwam ik er ook een paar keertjes) helemaal niet zo mooi was……

      Like

  3. kakel zegt:

    In Schiedam ben ik helemaal niet bekend, maar ik vind het wel leuk om over de historie te lezen.
    Ik ben geboren in Rotterdam. Mijn opa en oma woonden in Kralingen, daar stikte het van de arbeiderswoningen. Een groot gedeelte is gesloopt, maar het huis van mijn oma staat nog fier overeind. Ik vraag me regelmatig af of het oude plafond nog net zo mooi is als het in mijn herinnering was.
    Groetjes Kakel

    Liked by 1 persoon

  4. Het moet een vieze bende geweest zijn. Wat dat betreft is er veel verbeterd . Die naamgevingen vind ik super!
    Toen wij ruim vijftig jaar geleden in Enschede kwamen wonen was daar nog ” de Krim ” .
    Een echte achterbuurt zoals je ze nu niet meer ziet.
    Een laar jaar kater is alles gesloopt en nu herinnert daar niets meer aan wat er er ooit was. Toch jammer.

    Liked by 1 persoon

  5. Ferrara zegt:

    Liep een beetje achter in Schiedam, maar ben weer helemaal bij. Super die wandelingen met je kleinzoon, prachtige herinnering voor hem, voor later …

    Liked by 1 persoon

  6. Lenjef zegt:

    Een leger hongerigen…

    armoe en ellende
    zijn
    grenzeloos en van alle tijden

    velen die welstellend zijn draaien vlug
    naar steeds meer arme jongeren hun rug

    de volwassenen
    van
    morgen die vandaag honger lijden

    Er is weinig nieuws onder de zon, Staartje.😦
    Lenjef

    Liked by 1 persoon

  7. gewoonanneke zegt:

    Toevallig ben ik vorige week naar een optreden van de Amazing Stroopwafels geweest en zij vertelden ook het verhaal over Zwart Nazareth en zongen het. Dus herkenbaar.

    Liked by 1 persoon

  8. Plato zegt:

    Dat gedicht stamt uit de tijd dat Francois lang geen Piet Paaltjens meer was. Die was allang tussen twee biljarts verdwenen. Wat overbleef was een vroom, maar neerslachtig man. Schiedam uit zijn gedicht lijkt me een begrijpelijk decor voor zijn latere zelfmoord. Somberheid, roet, armoede… wat wil een mens nog meer.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s